ความรู้เรื่องอุปกรณ์
สกรูหัวจม (Socket Head Cap Screw) มีกี่แบบ เลือกยังไงให้เหมาะกับงาน
สกรูหัวจมคือสกรูที่ขันด้วยประแจหกเหลี่ยม (ประแจแอล) ใช้กับอลูมิเนียมโปรไฟล์และงานเครื่องจักรมากที่สุด เพราะหัวเล็ก ขันในที่แคบได้ และขันได้แน่น บทความนี้สรุปว่าหัวแต่ละแบบต่างกันยังไง วัสดุไหนเหมาะกับงานไหน และเลือกขนาดให้เข้ากับโปรไฟล์
เผยแพร่
สกรูหัวจมคืออะไร
สกรูหัวจมมีหัวเป็นทรงกระบอก ตรงกลางหัวเป็นรูหกเหลี่ยมสำหรับเสียบประแจแอล ต่างจากน็อตหัวหกเหลี่ยมที่ต้องใช้ประแจปากตาย ข้อดีคือ
- หัวเล็กกว่า วางชิดกันได้ ขันในร่องหรือมุมแคบได้
- ขันได้แน่น เพราะประแจเสียบลึกในหัว ไม่ค่อยรูด
- หน้าตาเรียบร้อย ใช้กับงานที่มองเห็น เช่น โครงเครื่อง ตู้ โต๊ะทำงาน
ขนาดเขียนเป็น M เส้นผ่านศูนย์กลาง x ความยาว เช่น M5x10 = เกลียว 5 มม. ยาว 10 มม. (ความยาววัดจากใต้หัวถึงปลาย ยกเว้นหัวเทเปอร์วัดรวมหัว)
หัวจม 5 แบบ ต่างกันยังไง
| แบบ | หน้าตา | จุดเด่น | เหมาะกับ |
|---|---|---|---|
| หัวจม (Cap Screw) | หัวทรงกระบอกสูง | แบบมาตรฐาน รับแรงได้มากที่สุด | งานทั่วไป ยึดฉาก ยึดเพลท |
| หัวจมกลม (Button Head) | หัวโค้งเตี้ย | หัวไม่ยื่น ไม่เกี่ยวมือ ดูสวย | แผ่นปิด ฝาครอบ งานที่คนจับ |
| หัวเทเปอร์ (Countersunk / Flat Head) | หัวเรียวจมเรียบผิว | หัวจมเสมอผิวชิ้นงาน | แผ่นที่ต้องเรียบ เช่น หน้าโต๊ะ แผ่นสไลด์ |
| หัวจมเตี้ย (Low Cap) | หัวทรงกระบอกเตี้ย | หัวบางกว่าแบบมาตรฐาน | ที่มีความสูงจำกัด |
| หัวจมติดแหวน (Flange) | หัวมีปีกแหวนในตัว | ไม่ต้องใส่แหวนแยก กดผิวกว้าง | ยึดโปรไฟล์กับฉาก ประกอบเร็ว |
นอกจากนี้ยังมี สกรูตัวหนอน (Set Screw) ไม่มีหัว ขันด้วยประแจแอลเหมือนกัน ใช้ล็อกพูลเลย์หรือคอลลาร์กับเพลา
วัสดุและผิว
| วัสดุ / ผิว | จุดเด่น | เหมาะกับ |
|---|---|---|
| เหล็กชุบขาว (ชุบซิงค์) | ราคาประหยัด กันสนิมระดับในอาคาร | งานโครงทั่วไปในโรงงาน |
| เหล็กรมดำ | สีดำเข้ากับโปรไฟล์สีดำ | งานโครงสีดำ งานที่ต้องการลุคเรียบ |
| สแตนเลส | ไม่เป็นสนิม ทนความชื้น | งานอาหาร ห้องสะอาด พื้นที่เปียกหรือกลางแจ้ง |
ขนาดประแจแอลที่ใช้ (ตามมาตรฐาน ISO)
| เกลียว | หัวจม | หัวจมกลม / หัวเทเปอร์ |
|---|---|---|
| M3 | 2.5 มม. | 2 มม. |
| M4 | 3 มม. | 2.5 มม. |
| M5 | 4 มม. | 3 มม. |
| M6 | 5 มม. | 4 มม. |
| M8 | 6 มม. | 5 มม. |
| M10 | 8 มม. | — |
| M12 | 10 มม. | 8 มม. (หัวเทเปอร์) |
หัวจมกลมและหัวเทเปอร์ใช้ประแจเล็กกว่าหัวจมมาตรฐาน จึงขันแน่นได้น้อยกว่า ถ้าจุดนั้นรับแรงมาก ใช้หัวจมมาตรฐาน
เลือกยังไง
- เลือกขนาดเกลียวตามซีรีส์โปรไฟล์ — ที่ใช้บ่อยคือ ซีรีส์ 20 ใช้ M5 · ซีรีส์ 30 ใช้ M6 · ซีรีส์ 40 ใช้ M8 (ต้องตรงกับเกลียวของทีนัทที่ใช้)
- เลือกความยาว = ความหนาชิ้นงานที่ยึด + ความหนาทีนัท โดยปลายสกรูต้องไม่ชนก้นร่อง ถ้าชน สกรูจะดันทีนัทลอยและยึดไม่แน่น
- เลือกหัว — ทั่วไปใช้หัวจม · อยากให้หัวไม่ยื่นใช้หัวจมกลม · อยากให้เรียบผิวใช้หัวเทเปอร์ (ชิ้นงานต้องเจาะผายรับหัว)
- เลือกวัสดุ — ในอาคารใช้ชุบขาวหรือรมดำ · เปียก ชื้น งานอาหาร ใช้สแตนเลส
- ใส่แหวน เมื่อยึดกับแผ่นบางหรือรูใหญ่ หรือใช้หัวจมติดแหวนแทน
มีขายที่ aic.engineer
| แบบ | ชุบขาว | รมดำ | สแตนเลส |
|---|---|---|---|
| หัวจม | M3–M12 | M3–M12 | M2–M8 |
| หัวจมกลม | M3–M8 | M3–M8 | M3–M8 |
| หัวเทเปอร์ | M3–M8 · M12 | M3–M8 | M3–M8 |
| หัวจมเตี้ย (Low Cap) | — | M5 | M3–M8 |
| หัวจมติดแหวน | — | M5–M8 | M5–M8 |
| สกรูตัวหนอน | — | M4–M12 | M4–M8 |
- หมวด สกรู น็อต แหวน มีความยาวหลายขนาด กรองตามขนาดเกลียวได้
- สั่งพร้อมทีนัท ฉาก และโปรไฟล์ตัดตามขนาดในตะกร้าเดียวกัน
- อ่านต่อ: T-Nut แต่ละแบบต่างกันยังไง
