สาระความรู้ทั้งหมด

ความรู้เรื่องอุปกรณ์

สกรูหัวจม (Socket Head Cap Screw) มีกี่แบบ เลือกยังไงให้เหมาะกับงาน

สกรูหัวจมคือสกรูที่ขันด้วยประแจหกเหลี่ยม (ประแจแอล) ใช้กับอลูมิเนียมโปรไฟล์และงานเครื่องจักรมากที่สุด เพราะหัวเล็ก ขันในที่แคบได้ และขันได้แน่น บทความนี้สรุปว่าหัวแต่ละแบบต่างกันยังไง วัสดุไหนเหมาะกับงานไหน และเลือกขนาดให้เข้ากับโปรไฟล์

เผยแพร่

สกรูหัวจมคืออะไร

สกรูหัวจมมีหัวเป็นทรงกระบอก ตรงกลางหัวเป็นรูหกเหลี่ยมสำหรับเสียบประแจแอล ต่างจากน็อตหัวหกเหลี่ยมที่ต้องใช้ประแจปากตาย ข้อดีคือ

  • หัวเล็กกว่า วางชิดกันได้ ขันในร่องหรือมุมแคบได้
  • ขันได้แน่น เพราะประแจเสียบลึกในหัว ไม่ค่อยรูด
  • หน้าตาเรียบร้อย ใช้กับงานที่มองเห็น เช่น โครงเครื่อง ตู้ โต๊ะทำงาน

ขนาดเขียนเป็น M เส้นผ่านศูนย์กลาง x ความยาว เช่น M5x10 = เกลียว 5 มม. ยาว 10 มม. (ความยาววัดจากใต้หัวถึงปลาย ยกเว้นหัวเทเปอร์วัดรวมหัว)

หัวจม 5 แบบ ต่างกันยังไง

แบบหน้าตาจุดเด่นเหมาะกับ
หัวจม (Cap Screw) หัวทรงกระบอกสูง แบบมาตรฐาน รับแรงได้มากที่สุด งานทั่วไป ยึดฉาก ยึดเพลท
หัวจมกลม (Button Head) หัวโค้งเตี้ย หัวไม่ยื่น ไม่เกี่ยวมือ ดูสวย แผ่นปิด ฝาครอบ งานที่คนจับ
หัวเทเปอร์ (Countersunk / Flat Head) หัวเรียวจมเรียบผิว หัวจมเสมอผิวชิ้นงาน แผ่นที่ต้องเรียบ เช่น หน้าโต๊ะ แผ่นสไลด์
หัวจมเตี้ย (Low Cap) หัวทรงกระบอกเตี้ย หัวบางกว่าแบบมาตรฐาน ที่มีความสูงจำกัด
หัวจมติดแหวน (Flange) หัวมีปีกแหวนในตัว ไม่ต้องใส่แหวนแยก กดผิวกว้าง ยึดโปรไฟล์กับฉาก ประกอบเร็ว

นอกจากนี้ยังมี สกรูตัวหนอน (Set Screw) ไม่มีหัว ขันด้วยประแจแอลเหมือนกัน ใช้ล็อกพูลเลย์หรือคอลลาร์กับเพลา

วัสดุและผิว

วัสดุ / ผิวจุดเด่นเหมาะกับ
เหล็กชุบขาว (ชุบซิงค์) ราคาประหยัด กันสนิมระดับในอาคาร งานโครงทั่วไปในโรงงาน
เหล็กรมดำ สีดำเข้ากับโปรไฟล์สีดำ งานโครงสีดำ งานที่ต้องการลุคเรียบ
สแตนเลส ไม่เป็นสนิม ทนความชื้น งานอาหาร ห้องสะอาด พื้นที่เปียกหรือกลางแจ้ง

ขนาดประแจแอลที่ใช้ (ตามมาตรฐาน ISO)

เกลียวหัวจมหัวจมกลม / หัวเทเปอร์
M3 2.5 มม. 2 มม.
M4 3 มม. 2.5 มม.
M5 4 มม. 3 มม.
M6 5 มม. 4 มม.
M8 6 มม. 5 มม.
M10 8 มม. —
M12 10 มม. 8 มม. (หัวเทเปอร์)

หัวจมกลมและหัวเทเปอร์ใช้ประแจเล็กกว่าหัวจมมาตรฐาน จึงขันแน่นได้น้อยกว่า ถ้าจุดนั้นรับแรงมาก ใช้หัวจมมาตรฐาน

เลือกยังไง

  1. เลือกขนาดเกลียวตามซีรีส์โปรไฟล์ — ที่ใช้บ่อยคือ ซีรีส์ 20 ใช้ M5 · ซีรีส์ 30 ใช้ M6 · ซีรีส์ 40 ใช้ M8 (ต้องตรงกับเกลียวของทีนัทที่ใช้)
  2. เลือกความยาว = ความหนาชิ้นงานที่ยึด + ความหนาทีนัท โดยปลายสกรูต้องไม่ชนก้นร่อง ถ้าชน สกรูจะดันทีนัทลอยและยึดไม่แน่น
  3. เลือกหัว — ทั่วไปใช้หัวจม · อยากให้หัวไม่ยื่นใช้หัวจมกลม · อยากให้เรียบผิวใช้หัวเทเปอร์ (ชิ้นงานต้องเจาะผายรับหัว)
  4. เลือกวัสดุ — ในอาคารใช้ชุบขาวหรือรมดำ · เปียก ชื้น งานอาหาร ใช้สแตนเลส
  5. ใส่แหวน เมื่อยึดกับแผ่นบางหรือรูใหญ่ หรือใช้หัวจมติดแหวนแทน

มีขายที่ aic.engineer

แบบชุบขาวรมดำสแตนเลส
หัวจม M3–M12 M3–M12 M2–M8
หัวจมกลม M3–M8 M3–M8 M3–M8
หัวเทเปอร์ M3–M8 · M12 M3–M8 M3–M8
หัวจมเตี้ย (Low Cap) — M5 M3–M8
หัวจมติดแหวน — M5–M8 M5–M8
สกรูตัวหนอน — M4–M12 M4–M8
LINE
AIC